Sơ cứu răng rơi khỏi ổ đúng cách khi gặp tai nạn chấn thương răng
Trẻ em rất hiếu động nên vấp ngã là chuyện thường gặp, và răng cũng dễ bị chấn thương.
Răng vĩnh viễn bị bật khỏi ổ răng có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, do tai nạn giao thông, tai nạn lao động, sinh hoạt hoặc chấn thương khi ăn nhai. Trường hợp này chiếm khoảng 0,5–3% các loại chấn thương răng. Cắm lại răng vào ổ là hướng điều trị được ưu tiên, nhưng không phải lúc nào cũng thực hiện được ngay.
Sơ cứu đúng và kế hoạch điều trị phù hợp giúp tiên lượng tốt hơn. Một số trường hợp không chỉ định cắm lại răng, ví dụ răng sâu nặng, bệnh nha chu, người bệnh không hợp tác hoặc có bệnh toàn thân nghiêm trọng như suy giảm miễn dịch.
Sơ cứu tại chỗ khi răng rơi khỏi ổ
Răng vĩnh viễn rơi khỏi ổ là một trong số ít cấp cứu thật sự trong nha khoa. Trước hết cần chắc chắn đó là răng vĩnh viễn — không cắm lại răng sữa.
- Giữ bình tĩnh.
- Tìm răng và cầm vào phần thân răng (phần màu trắng), tránh chạm vào chân răng.
- Nếu răng bẩn, rửa nhanh dưới vòi nước lạnh (tối đa 10 giây), không chà xát, rồi cắm lại đúng vị trí cũ.
- Giữ răng cố định tại chỗ và đưa người bệnh đến cơ sở nha khoa ngay.
- Nếu không thể cắm lại (ví dụ người bệnh bất tỉnh), ngâm răng vào sữa hoặc dung dịch bảo quản phù hợp. Nếu người bệnh tỉnh táo, có thể ngậm răng trong miệng, giữa má và lợi — không áp dụng với trẻ nhỏ vì có nguy cơ nuốt phải. Mang răng theo đến cơ sở y tế.
Điều trị răng vĩnh viễn rơi khỏi ổ
Nhiều người bị rơi răng do tai nạn không nhặt lại răng vì nghĩ sẽ làm răng giả thay thế. Đây là sai lầm khiến họ mất luôn răng thật — nếu được sơ cứu đúng, cắm lại răng vào ổ thường có thể thực hiện được.
Phương án điều trị phụ thuộc vào mức độ trưởng thành của chân răng (đã đóng chóp hay chưa) và tình trạng tế bào dây chằng nha chu — yếu tố này lại phụ thuộc vào môi trường bảo quản và thời gian răng ở ngoài miệng. Thời gian để răng khô đặc biệt quan trọng: sau khoảng 60 phút để khô, các tế bào dây chằng nha chu gần như đã chết.
Có hai trường hợp:
- Cắm lại tức thì — khi tế bào dây chằng nha chu còn sống: răng được cắm lại sớm hoặc được bảo quản đúng cách.
- Cắm lại trì hoãn — khi tế bào dây chằng nha chu nhiều khả năng đã hoại tử.
Làm sạch và kiểm soát ổ răng
Bác sĩ bơm rửa, làm sạch và đánh giá ổ răng. Nếu thuận lợi, răng được đặt lại vào ổ đúng vị trí giải phẫu và kiểm tra khớp cắn để răng không bị chạm khi cắn.
Cố định răng
Răng được cố định vào các răng bên cạnh bằng nẹp càng sớm càng tốt, thường trong khoảng 10–14 ngày. Có thể chụp phim để kiểm tra vị trí răng trước khi cố định. Sau đó bác sĩ kiểm tra và mài chỉnh các điểm vướng khi cử động hàm.
Người bệnh cần lưu ý gì?
- Không nhai bằng răng vừa cắm lại trong 1 tuần; ăn đồ mềm, dễ nuốt trong khoảng 2 tuần.
- Không dùng tay lay thử răng.
- Có thể vận động thể thao nhẹ nhàng, nhưng tránh các môn đối kháng.
- Chải răng bằng bàn chải lông mềm sau mỗi bữa ăn, súc miệng 2 lần mỗi ngày.
- Tái khám theo đúng lịch hẹn của bác sĩ để theo dõi răng.